Anasayfa » Akademik Birimler » Fen-Edebiyat Fakültesi » Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü » Dersler » Türk Dili Tarihi
Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Türk Dili Tarihi TDE123133300
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Dersin KoordinatörüÖzlem Yiğitoğlu
Dersi Veren(ler)Özlem Yiğitoğlu
Asistan(lar)ıZeynep Pınar Can
Dersin AmacıTürk dilinin tarihi dönemlerini öğretmek ve anıtlarını tanıtmak.
Dersin İçeriğiTürk dilinin tarihi dönemleri (İlk ve Eski Türkçe)
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Ders Kitabı: Tekin, Talat ve Mehmet Ölmez. Türk Dilleri- Giriş, İstanbul, 2003.
  • Clauson, Gerard. “Altay Teorisinin Leksikoistatistiksel Bir Değerlendirmesi.” Çeviren İ. Ulutaş. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 13, no. 10 (2004): 153–74.
  • Johanson, Lars ve É. Á. Csató. The Turkic Languages. London, 1998.
  • Demir, Nurettin ve Emine Yılmaz. “Ural-Altay Dilleri ve Altay Dilleri Teorisi.” In Türkler, cilt 1, 394–402. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002.
  • Akalın, Mehmet. Tarihi Türk Şiveleri. 3. baskı. Ankara, 1998.
  • Bozkurt, Fuat. Türklerin Dili. Ankara, 2002.
  • Caferoğlu, Ahmet. Türk Dili Tarihi. 2 cilt. İstanbul, 1984.
  • Dilâçar, Agop. Türk Diline Genel Bir Bakış. Ankara, 1964.
  • Ercilasun, Ahmet Bican. Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara, 2006.
  • Golden, Peter. An Introduction to the History of the Turkic Peoples. Wiesbaden, 1992.
  • Ölmez, Mehmet. Köktürkçe ve Eski Uygurca Dersleri. İstanbul: Kesit Yayınları, 2017.
  • Ölmez, Zühal. “Çağatay Edebiyatı ve Çağatay Edebiyatı Üzerine Araştırmalar.” Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 5, no. 9 (2007): 173–219.
  • Tekin, Talat. Hunların Dili. Ankara: Doruk Yayınları, 1993.
  • Tekin, Talat. Türkoloji Eleştirileri. Ankara: Simurg Yayınları, 1997.
Opsiyonel Program Bileşenleri.

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, Türk dilinin şekillenme koşullarını öğrenebileceklerdir.
  2. Türk dilinin en eski dönemleri hakkında bilgi edinebileceklerdir.
  3. Ana Türkçe, Eski Türkçe ve Orta Türkçe kavramları hakkında bilgi sahibi olabileceklerdir.
  4. Yazılı döneme ait yapıtları ve anıtları tanıyabileceklerdir.
  5. İlk ve Orta dönem Türk İslami eserleri hakkında bilgi sahibi olabileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5
PÇ-14----
PÇ-25----
PÇ-3-----
PÇ-4--3-5
PÇ-5-----
PÇ-6-----
PÇ-7-----
PÇ-8-----
PÇ-9-----
PÇ-10-3-44
PÇ-11-----
PÇ-125----
PÇ-13-----

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Dersin genel tanıtımı, yöntem ve kaynaklar, Türk dilinin konuşulduğu yerler ve ona ait en eski belgeler Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Genel başvuru kaynaklarının sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Türk dili ve tarihi hakkında bilgilerin sorgulanması1- Önceden hazırlanmış kaynaklar materyalinin güncellenmesi. 2- Türk tarihi hakkında eski ve yeni kaynakların okunması (Golden 1998: ilgili sayfalar). 3- Hunların diline ilişkin okumalar (Tekin 1993).
2Konu Anlatımı: Türk dilinin tarihi dönemlerinden İlk Türkçe, Ana Bulgarca, Ana Türkçe ve Eski Türkçe Altay Dilleri kuramının esasları ve karşısında olan görüşler Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Türk dilinin dönemlerine ilişkin okumalar (Tekin & Ölmez: 10-23). 2. Altay dil teorisi hakkında okumalar (Clauson 2002); (N. Demir & E. Yılmaz 2004).
3Konu Anlatımı: Orhon Yazıtlarının içeriği, bulunuşu ve çözülüşü Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Yazıtlar hakkında kaynakların incelenmesi (Ölmez 2017).
4Konu Anlatımı: Uygurların tarihleri, dinleri ve kullandıkları alfabeler Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Uygurların tarihi ile ilgili kaynakların incelenmesi (Golden 1998). 2. Uygurların eserleri hakkında kaynak okuma (Ölmez 2017).
5Konu Anlatımı: Uygurca metinlerin içeriği, bulunuşu ve çözülüşü Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Uygurların eserleri hakkında kaynak okuma (Ölmez 2017).
6Konu Anlatımı: Karahanlı Türkçesinin oluşumu ve önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Karahanlı tarihi ile ilgili kaynakların incelenmesi (Golden 1998). 2. Karahanlıca eserler hakkında kaynakların okunması (Caferoğlu 1984)
7Konu Anlatımı: Orta Türkçenin doğuşu ve Harezm Türkçesinin önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Harezm tarihiyle ilgili kaynakların incelenmesi (Golden 1998). 2. Harezm Türkçesi eserleri hakkında bilgi toplanması (Ata 2002).
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: Harezm Türkçesinin önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması1. Harezm Türkçesi eserleri hakkında bilgi toplanması (Ata 2002).
10Konu Anlatımı: Kıpçak Türkçesinin oluşumu ve önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Kıpçakların tarihiyle ilgili kaynakların incelenmesi (Golden 1998). 2. Kıpçak Türkçesi eserleri hakkında bilgi toplanması (Akalın 1998).
11Konu Anlatımı: Çağatay Türkçesinin oluşumu ve önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. Çağatay tarihiyle ilgili kaynakların incelenmesi (Golden 1998). 2. Çağatayca eserler hakkında bilgi toplanması (Ölmez, 2007: 173-200).
12Konu Anlatımı: Çağatay Türkçesinin önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması1. Çağatayca eserler hakkında bilgi toplanması (Ölmez, 2007: 173-200).
13Konu Anlatımı: Eski Anadolu Türkçesinin oluşumu ve önemli eserleri Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Anlatılan konuya ilişkin yorum istenmesi1. 13.-15. yy tarihi hakkında bilgi toplanması. 2. Eski Anadolu Türkçesi eserleri hakkında bilgi toplanması (Ercilasun 2006).
14Konu Anlatımı: Modern Türk Dillerinin sınıflandırılması Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması1. Türk dillerinin sınıflandırılmasına ilişkin bilgi toplanması (Tekin & Ölmez: 56-257).
15Konu Anlatımı: Modern Türk Dillerinin sınıflandırılması Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Konuya ilişkin bilgilerin sorgulanması1. Türk dillerinin sınıflandırılmasına ilişkin bilgi toplanması (Tekin & Ölmez: 56-257).
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği110
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar150
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati143
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması142
Derse Özgü Staj
Ödev
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği110
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok