Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Uygur TürkçesiTDE222223200
ÖnkoşullarYok
YarıyılBahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
Ders KategorisiUzmanlık/Alan Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Dersin KoordinatörüÖzlem Yiğitoğlu
Dersi Veren(ler)Özlem Yiğitoğlu
Asistan(lar)ıZeynep Pınar Can
Dersin AmacıBu dersin amacı, Uygurların tarihleri ve kültürleri hakkında bilgi vermek; Uygurların yazın hayatı ile ilgili bilgi vermek; Uygurca metinlerin okunup anlaşılmasını sağlamak ve Uygurca sözcüklerin morfolojik ve etimolojik açılardan incelenebilmesini öğretmektir.
Dersin İçeriğiEski Uygurca eserlerin ve Eski Uygurcanın dil bilgisinin incelenmesi; Tarihi Türk dilleri içerisinde Eski Uygurcanın yerinin belirlenmesi.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • A. von Gabain, Eski Türkçenin Grameri, çev. M. Akalın, TDK, Ankara 1988
  • Betül Özbay, Huastuanift Manihaist Uygurların Tövbe Duası, TDK, Ankara 2014.
  • J. R. Hamilton, Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası. Çev. E. Korkut, İ. Birkan, Ankara 1998.
  • Kemal Erarslan, Eski Uygur Türkçesi Grameri, TDK, Ankara, 2012.
  • Klaus Röhrborn, Uigurisches Wörterbuch: Sprachmaterial der vorislamischen türkischen Texte aus Zentralasien, 1-5, Wiesbaden 1977-1994.
  • Mehmet Ölmez, "Eski Türk Şiirine Kısa Bir Bakış", Hece Dergisi, Türk Şiiri Özel Sayısı, Sayı 53-54-55, Mayıs-Haziran-Temmuz 2001: 7-14.
  • Mehmet Ölmez, Köktürkçe Uygurca Dersleri, Kesit Yayınları, İstanbul, 2017.
  • Özlem Ayazlı, Altun Yaruk Sudur VI. Kitap Karşılaştırmalı Metin Yayını, TDK, Ankara, 2012.
  • Özlem Yigitoğlu, Köŋül Tözin Ukıtdaçı Nom ve Salt Bilinç Öğretisi, Klaus Schwarz Verlag, Berlin, 2018.
  • R. Rahmeti Arat, Eski Türk Şiiri, TDK, Ankara, 1991.
Opsiyonel Program Bileşenleri.

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler; Türk dilinin en eski dönemlerini tanımlayabileceklerdir.
  2. Eski Uygur dilinin özelliklerini tanımlayabileceklerdir.
  3. Eski Uygur edebiyatının özelliklerini tanımlayabileceklerdir.
  4. Eski Uygur dönemini diğer dönemlerle kıyaslama becerisine sahip olabileceklerdir.
  5. Latin harflerine aktarılmış Eski Uygur dönemine ait eserleri anlama ve biçim bilgisel olarak çözümleme bilgi ve becerisine sahip olabileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5
PÇ-1-55--
PÇ-25--55
PÇ-3-----
PÇ-4-----
PÇ-5-----
PÇ-6-----
PÇ-7-----
PÇ-8-----
PÇ-9-----
PÇ-10-----
PÇ-11-----
PÇ-12-----
PÇ-13-----

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Dersin genel tanıtımı, yöntem ve kaynaklar Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Genel başvuru kaynaklarının sorgulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Kaynaklardan doğru biçimde yararlanabilme yöntemlerinin tartışılması1. Dönemle ilgili kaynakların yer aldığı bölümlerin okunması.
2Konu Anlatımı: Eski Uygurların tarihi, etkileşime girdikleri kültürler ve benimsedikleri dinler hakkında bilgi verilmesi Sınıf-içi uygulama (5 dk.): Genel başvuru kaynaklarının sorgulanması1. Uygurların tarihi, etkileşime girdikleri kültürler ve benimsedikleri dinler hakkında veri hazırlanması (Tezcan 1983, 148-155)
3Konu Anlatımı: Eski Uygurların kullandıkları alfabeler ve eserleri hakkında bilgi verilmesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Öğrencilerin konuyla ilgili bilgilerinin sorgulanması1. Eski Uygurların kullandıkları alfabeler ve eserleri hakkında veri hazırlanması 2. Uygur Türkçesiyle yazılmış eserler hakkında veri hazırlanması. (Tezcan 1983, 141-148; Ölmez 2017)
4Konu Anlatımı: Eski Uygurların eserleri hakkında bilgi verilmesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Öğrencilerin konuyla ilgili bilgilerinin sorgulanması 1. Uygur Türkçesiyle yazılmış eserler hakkında veri hazırlanması (Tezcan 1983, 141-148; Elverskog 2022)
5Konu Anlatımı: Eski Uygurca ile Orhon Türkçesi arasındaki belli başlı farkların anlatılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Öğrencilerin konuyla ilgili bilgilerinin sorgulanması1. Orhon Türkçesi ve Uygur Türkçesinin fonetik ve morfolojik özellikleri hakkında veri toplama (Tekin&Ölmez 2003; Erdal 1991)
6Konu Anlatımı: Eski Uygurcanın biçimbilgisi hakkında bilgi verilmesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Öğrencilerin konuyla ilgili bilgilerinin sorgulanması1. Uygur Türkçesinin morfolojik özellikleri hakkında veri toplama (Erdal 1991; Erdal 2004)
7Konu Anlatımı: Eski Uygurcanın biçimbilgisi hakkında bilgi verilmesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Öğrencilerin konuyla ilgili bilgilerinin sorgulanması1. Uygur Türkçesinin morfolojik özellikleri hakkında veri toplama (Erdal 2004)
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: Eski Uygurca Maniheizme ait metinlerin seçme parçaların okunması Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Manihaizm’e ait tövbe metni Huastuainift’ten okunacak metnin hazırlanması (Özbay 2015)
10Konu Anlatımı: Eski Uygurca Maniheizme ait metinlerin seçme parçaların okunması Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Manihaizm’e ait tövbe metni olan Huastuainift’ten okunacak metnin hazırlanması (Özbay 2015)
11Konu Anlatımı: Eski Uygur Budist bir metnin okunması ve çözümlenmesi Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Budizme’e ait bir metnin hazırlanması (Ayazlı 2013)
12Konu Anlatımı: Eski Uygur Budist bir metnin okunması ve çözümlenmesi Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Budizme’e ait bir metnin hazırlanması (Ayazlı 2013)
13Konu Anlatımı: Eski Uygur Budist bir metnin okunması ve çözümlenmesi Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Budizme’e ait bir metnin hazırlanması (Zieme 1996)
14Konu Anlatımı: Eski Uygurcaya ait şiir örneklerinin okunması ve çözümlenmesi Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Budizme ilişkin bir şiir metninin hazırlanması (Arat 1991)
15Konu Anlatımı: Eski Uygurcaya ait şiir örneklerinin okunması ve çözümlenmesi Sınıf-içi Uygulama (10 dk.): Öğrencilere metin içi tercüme denemesi yaptırma.1. Budizme ilişkin bir şiir metninin hazırlanması (Arat 1991)
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev115
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar145
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati142
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması142
Derse Özgü Staj
Ödev110
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok