Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Kompleks Fonksiyonlar Teorisi 2MAT434035300
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz, Bahar
Dersin Diliİngilizce, Türkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüSeçmeli @ Matematik Lisans Programı
Ders KategorisiUzmanlık/Alan Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimMatematik Bölümü
Dersin KoordinatörüÖzlem Bakşi
Dersi Veren(ler)Özlem Bakşi, Neslihan ÖZDEMİR
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu dersin amacı, öğrencilerin kompleks analizin ileri düzey kavramlarını anlamalarına ve uygulamalarına yardımcı olmaktır. Ders kapsamında, Rezidü Teoremi’nin reel improper integrallerin hesaplanmasındaki uygulamaları, sinüs ve kosinüs içeren belirli ve improper integrallerin çözümü, elemanter fonksiyonlara dayalı konformal dönüşümler (üstel, logaritmik, trigonometrik ve kök fonksiyonları), z2 ve z1/2 fonksiyonlarının dönüşümleri, polinomların karekökleri ve harmonik fonksiyonların dönüşümleri incelenecektir. Ayrıca, öğrencilerin konformal dönüşümün ileri özelliklerini, sınır koşullarının dönüşümlerini ve bu yöntemlerin matematik, fizik ve mühendislikteki uygulamalarını anlamaları ve kullanabilmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriğiRezidü Teoremi’nin uygulamaları; reel improper integrallerin hesaplanması; sinüs ve kosinüs içeren belirli ve improper integraller; elemanter fonksiyonlara dayalı konformal dönüşümler (üstel, logaritmik, trigonometrik ve kök fonksiyonları); z2 ve z1/2 fonksiyonlarının dönüşümleri; polinomların karekökleri; harmonik eşlenikler ve harmonik fonksiyonların dönüşümleri; konformal dönüşümün ileri özellikleri; sınır koşullarının dönüşümleri; konformal dönüşümlerin uygulamaları; genel uygulamalar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • R.V.Churchill, J.W.Brown, “Complex Variables and Applications”,9. Baskı McGraw-Hill, 2013
  • T. Başkan, “Kompleks Fonksiyonlar Teorisi”, Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1989
  • Prof. Dr. Metin BAŞARIR,"Kompleks Değişkenli Fonksiyonlar Teorisi", 2. Baskı, Sakarya Yayıncılık 2010
  • Thomas, George B., Weir, Maurice D., Hass, Joel. Thomas’ Calculus. 14th ed., Pearson, 2018.
  • Stewart, James. Calculus: Early Transcendentals. 8th ed., Cengage Learning, 2016.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Rezidü Teoremi’nin reel improper integrallerin çözümündeki uygulamalarını anlayarak, bu yöntemle integral hesaplayabileceklerdir.
  2. Sinüs ve kosinüs içeren belirli ve improper integrallerin çözümünde kompleks analiz yöntemlerini kullanabileceklerdir.
  3. Elemanter fonksiyonlara dayalı konformal dönüşümleri (üstel, logaritmik, trigonometrik ve kök fonksiyonları) açıklayarak, bu dönüşümleri uygulamalı problemlerde kullanabileceklerdir.
  4. z^2 ve z^1/2 dönüşümlerinin Argand düzlemindeki etkilerini analiz edebileceklerdir.
  5. Harrmonik fonksiyonların ve harmonik eşleniklerin özelliklerini açıklayarak, bunların dönüşümlerini uygulayabileceklerdir.
  6. Konformal dönüşümün ileri özelliklerini ve sınır koşullarının dönüşümlerini kavrayarak bu bilgileri sınır değer problemlerinde kullanabileceklerdir.
  7. Edindiği kuramsal bilgileri matematik, fizik uygulamalarına aktararak, problem çözme sürecinde kullanabileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5DÖÇ-6DÖÇ-7

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Rezidü Teoremi’nin uygulamaları; reel improper integrallerin hesaplanmasına giriş.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Basit reel improper integral örnekleri verilerek çözüm yaptırılması.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Rezidü Teoremi’nin reel analizde doğrudan çözülemeyen integrallerin hesaplanmasındaki rolünün tartışılması.
1. Reel sayılarda belirli ve belirsiz integrallerin özelliklerine ilişkin ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 316–328.

2. Rezidü Teoremi’nin uygulamaları ve reel improper integrallerin hesaplanmasına giriş konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 261-265.
2Konu Anlatımı: Reel improper integrallerin hesaplanması.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Reel eksende verilen improper integral örneklerinin rezidü teoremi yardımıyla çözülmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Reel integrallerin kompleks analiz yöntemleriyle hesaplanmasının avantajlarının tartışılması.
1. Reel sayılarda integral hesaplama yöntemlerine ilişkin ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 456–475.

2. Reel improper integrallerin hesaplanması konusunu içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 265-270.

3Konu Anlatımı: Sinüs ve kosinüs içeren belirli ve improper integraller.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Sinüs ve kosinüs içeren reel integrallerin rezidü teoremi yardımıyla çözümüne yönelik örnekler verilmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Trigonometrik fonksiyonlar içeren reel integrallerin kompleks analiz yöntemleriyle çözümünün avantajları üzerine tartışılması.

Kısa Sınav 1 (15–20 dk.): Ders sonunda, 1. ve 2. hafta konularını kapsayan kısa sınav.
1. Reel fonksiyonların tanımı, üstel/trigonometrik fonksiyonların özelliklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 1–26.

2. Sinüs ve kosinüs içeren belirli ve improper integraller konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 269-272.

3. Kısa Sınav 1: (Rezidü Teoremi ve reel improper integraller) Kaynak: Ders Kitabı, 261-272.
4Konu Anlatımı: Elemanter fonksiyonların tasvirleri; lineer dönüşümler.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Üstel ve logaritmik fonksiyonlarla tanımlanan dönüşümler için örnekler yaptırılması.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Lineer dönüşümlerin matematiksel problemlerin çözümündeki etkisi üzerine bir tartışma yapılması.

1. Reel fonksiyonlarda üstel ve logaritmik fonksiyonların temel özelliklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 36-41.

2. Elemanter fonksiyonların tasvirleri ve lineer dönüşümler konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 311-314.
5Konu Anlatımı: Elemanter fonksiyonların tasvirleri; w=1/z dönüşümü ve 1/z ile yapılan tasvirler.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): w=1/z dönüşümünün Argand düzlemindeki etkilerini gösteren örnekler verilmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): w=1/z dönüşümünün reel ve kompleks fonksiyonlar olarak davranışları üzerindeki farklılıkları hakkında tartışılması.

Kısa Sınav 2 (15–20 dk.): Ders sonunda, 3. ve 4. hafta konularını kapsayan kısa sınav.
1. Reel fonksiyonlarda rasyonel fonksiyonların özelliklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 9-11.

2. w=1/z dönüşümü ve 1/z ile yapılan tasvirleri içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 313–318.

3. Kısa Sınav 2: (3. ve 4. hafta konuları) Kaynak: Ders Kitabı, 269-272 ve 311-314.
6Konu Anlatımı: Elemanter fonksiyonların tasvirleri; lineer kesirli dönüşümler ve kapalı formu.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Linear kesirli dönüşümler için örnekler verilmesi, sonuçların geometrik olarak incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Linear kesirli dönüşümler ve reel dönüşümlerden farklarının tartışılması.
1. Reel fonksiyonlarda rasyonel fonksiyonların geometrik özelliklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 106-109.

2. Lineer kesirli dönüşümler ve kapalı formu konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 319-324.
7Konu Anlatımı: Üst yarı düzlemin tasviri; w=sinz dönüşümü.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Üst yarı düzlemin tasviri ve sinz dönüşümünün etkilerinin incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Trigonometrik fonksiyonların davranışlarının tartışılması.
1. Reel fonksiyonlarda trigonometrik fonksiyonların özelliklerinin hatırlanması. Kaynak: [3], 137–143.

2. Üst yarı düzlemin tasviri ve w=sinz dönüşümünü içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 325–335.
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: z^22 ve z^1/2 dönüşümleri.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): z^2 ve z^1/2 dönüşümlerinin Argand düzlemindeki etkilerinin incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Çok değerli fonksiyonların ve dallanma noktalarının tartışılması.
1. Reel fonksiyonlarda kare ve karekök fonksiyonlarının özelliklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 8-10.

2. z^2 ve z^1/2 dönüşümlerinin dönüşümlerini içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 336-340.
10Konu Anlatımı: Konformal dönüşümlere giriş: açıların korunması ve ölçek faktörleri.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Açıların korunması ve ölçek faktörleriyle ilgili örneklerin incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Konformal dönüşümlerin geometrik temeli olan açıların korunması ve ölçek faktörleri üzerine tartışma yapılması.
1. Reel fonksiyonlarda türev ve türevin geometrik anlamının hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 123–136.

2. Açıların korunması ve ölçek faktörleri konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 355-360.
11Konu Anlatımı: Yerel ters fonksiyonlar.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Yerel ters fonksiyonların tanımı ve örnekler üzerinden türevleriyle ilişkilerinin incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Yerel ters fonksiyonların konformal dönüşümlerdeki rolü üzerine bir tartışma yapılması. .

Kısa Sınav 3 (15–20 dk.): 10. haftaya kadar olan konuları içeren bir kısa sınavın yapılması.
1. Reel fonksiyonlarda ters fonksiyon kavramı ve türev ilişkilerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 177-180. 2. Yerel ters fonksiyonları içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 360-363. 3. Kısa sınav 3: 10. haftaya kadar olan konular) Kaynak: Ders Kitabı, 261-340. 355-360.
12Konu Anlatımı: Harmonik eşlenikler; harmonik fonksiyon dönüşümleri.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Harmonik eşleniklerin bulunması ve bu fonksiyonların dönüşümlerinin incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Harmonik eşleniklerin analitik fonksiyonlarla ilişkisi üzerine bir tartışma yapılması.
1. Reel fonksiyonlarda Laplace denklemi ve harmonik fonksiyonların özelliklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 820-821.

2. Harmonik eşlenikler ve harmonik fonksiyon dönüşümlerini içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 363-367.
13Konu Anlatımı: Sınır koşullarının dönüşümleri.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Sınır değer problemlerinde sınır koşullarının konformal dönüşümler altında nasıl değiştiğinin incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Sınır koşullarının dönüşümlerinin uygulamaları üzerine bir tartışma yapılması.

Kısa Sınav 4 (15-20 dk.): Ders sonunda, 11. ve 12. haftalarda derste işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılması.
1. Reel fonksiyonlarda sınır değer problemlerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 283-284.

2. Sınır koşullarının dönüşümlerini içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 367-372.

3. Kısa Sınav 4: 11.–12. hafta konuları Kaynak: Ders Kitabı,360-367.
14Konu Anlatımı: Konformal dönüşümlerin uygulamaları: sabit sıcaklıklar (steady temperatures) problem.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Bir bölgedeki Laplace denkleminin konformal dönüşüm yardımıyla çözülmesi; sabit sıcaklık dağılımı problemlerine örnek yapılması.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Konformal dönüşümlerin uygulamalarındaki rolü üzerine tartışma yapılması.
1. Reel fonksiyonlarda Laplace denkleminin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 820-821.

2. Sabit sıcaklıklar (steady temperatures) uygulamasını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 373-375.
15Konu Anlatımı: Konformal dönüşümlerin uygulamaları: sabit sıcaklıklar – yarı düzlemde (steady temperatures in a half plane) problem.

Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): Yarı düzlemde verilen Laplace denkleminin konformal dönüşüm yardımıyla çözülmesi; sıcaklık dağılımı probleminin örnekler üzerinden incelenmesi.

Sınıf-içi Tartışma (10–15 dk.): Yarı düzlemde sabit sıcaklık probleminin, 14. hafta uygulamasındaki sabit sıcaklık problemine göre benzerlik ve farklılıklarının tartışılması.
1. Reel fonksiyonlarda Laplace denklemi ve sınır koşullarının fiziksel anlamının hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: [3], 894–902.

2. Sabit sıcaklıklar: yarı düzlemde (steady temperatures in a half plane) uygulamasını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı,375-378.
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği420
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar140
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati144
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması142
Derse Özgü Staj
Ödev
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği43
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok