Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Yazma EğitimiTRO390235300
ÖnkoşullarYok
YarıyılBahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Türkçe Eğitimi Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürkçe ve Sosyal Bilgiler Eğitimi Bölümü
Dersin Koordinatörü
Dersi Veren(ler)Muhammed Eyyüp Sallabaş
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu derste yazılı söylemin okullardaki öğretimi ve öğrenimiyle ilgili konularda yeni bilgilere ulaşmak amacıyla büyük söylem birimlerinin öğrenilmesinde gerçek literatür aktivitelerinin rolü çerçevesindeki görüşlere yer verilmektedir. Bu amaçla yakın zamanda yapılan tarz çalışmalarıyla ortaya konulan bilgiler tanıtılmakta ve yazılı söylemin içeriğinin öğrenilmesini araştıran çalışmaların sonuçları tartışılmaktadır. Bu açıdan bu derste, öncelikle aşağıdaki sorular yanıtlanmaktadır: 1. Bilimsel bilgilendirici ve prosedürel metinlerin tarz özelliklerinin öğretilmesinin çocukların bu metinleri okuma ve yazma becerileri üzerindeki etkisi nedir? Bu etki ebeveynleri farklı eğitim seviyelerinde olan çocukları farklı etkiler mi? 2. Bu metinlerin gerçeklik derecesi ile dilsel özelliklerinin açıkça öğretilmesi işlemi, yani okuma-yazma aktiviteleri çocukların bu metinleri okuma ve yazma becerileriyle ilişkilendirilebilir mi? Bu etki farklı eğitim seviyesindeki ailelerden gelen çocukları farklı etkiler mi?
Dersin İçeriğiYazma eğitimiyle ilgili temel bilgiler (temel kavramlar, tarihsel süreç vb.), yazma becerisinin fiziksel ve zihinsel süreçleri; yazma ve bellek-söz varlığı ilişkisi; yazılı anlatımın aşamaları, cümle/paragraf/ metin düzeyinde anlatım; metinsellik ölçütlerinin (bağdaşıklık, tutarlılık vb.) oluşturulması; metin türleri, yazılı anlatım (tartışmacı, ikna edici, bilgilendirici, estetik yazma vb.); yazma yöntem ve teknikleri; süreç temelli, planlı yazma modelleri; noktalama ve yazım kurallarının öğretimi; yazma becerisine yönelik eğitim ortamları; yazma eğitiminde ölçme ve değerlendirme; yazma etkinlikleri tasarlama.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Yalçın, G. Ü. (1996). Bilişbilim ve Metindilbilimi Bulguları Işığında Dil Eğitimi Üzerine Bir Araştırma. Ankara: Türk Hava Kurumu Matbaası.
  • Chomsky, N. (2007). Demokrasi ve Eğitim, İstanbul: Bgst Yayıncılık
  • Yaguello, M. (2008). Hayali Diller, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Chomsky, N. (2002). Dil ve Sorumluluk, Ekin Yayınları.
  • Köker, E. (2005). Kitapta Kurutulmuş Çiçekler, Ankara: Dipnot Yayınları.
  • Corballis, M.C. (2003). İşaretten Konuşmaya, İstanbul: Kitap Yayınevi.
  • Dilts, R. (1999). Dil İllüzyonları, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  • Vygotsky, L.S. (1998). Düşünce ve Dil, İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
  • Ong, W.J. (2003). Sözlü ve Yazılı Kültür Sözün Teknolojileşmesi. (Çev., Sema Postacıoğlu Banon). Metis Yayınları.
  • Keçik, İ. (1992). İlkokul öğrencilerinin özet ve hatırlama metinlerinde bağdaşıklık sorunu. Dilbilim Araştırmaları. Ankara: Hitit Yayınevi, 71-75.
  • Keçik, İ. ve Subaşı, L. (2004). Türkçe Sözlü ve Yazılı Anlatım. (Ed. Canan İleri). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Yazma eğitimi araştırmaları hakkında kronolojik bilgi edinir.
  2. Yazma öğretiminin kuramsal çerçevesi hakkında karşılaştırmalı bilgi edinir.
  3. Yazılı iletişimin çözümlenmesi açısından Metin/söylem yapısının açıklanması çerçevesinde bilgi edinir
  4. Küçük ölçekli bir yapı olarak metin kavramı hakkında bilgi edinir.
  5. Metnin büyük ölçekli yapısı hakkında öğrendiklerini uygular.
  6. üstyapı olarak metin kavramı hakkında bilgi edinir.
  7. metinsel eylemlerin örneklendirilmesi
  8. Bilişsel psikolojinin söylem modelleri tarafından tanımlanan süreçlerle bu bilgiyi birleştirmeye çalışır.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Yazma eğitimi araştırmalarına tarihsel bir bakışÜrün ve süreç merkezli yazma eğitimi. Ürün ve süreç merkezli yazma eğitimi araştırmalarına genel bir bakış: Bu kapsamda süreç temelli bir yaklaşım biçimi olarak bilişsel model ile yazma öğretimi araştırmalarında sıklıkla sözü edilen yinelemeli, bilgi dönüştürme (özellikle Flower ve Hayes’ın vurgulaması ışığında), bilgi anlatma ve amaç odaklı modeller gibi yaklaşımlar örnekleriyle tanıtılmaktadır.
2Yazma öğretiminin kuramsal çerçevesiDilbilimi genellemeleri ve görevleri: Dili tanımlama bağlamında sınıf içi bilimsel tartışma düzenlenmektedir.
3Yazılı iletişimin çözümlenmesi açısından Metin/söylem yapısının açıklanmasıKeçik, İ. ve Subaşı, L. (2004). Türkçe Sözlü ve Yazılı Anlatım. (Ed. Canan İleri). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
4Metin/söylem yapısının tanımlanması.Öğrenciler ders süresince sunulan yöntemin inceleme birimlerine ilişkin 2 kısa ödev hazırlayacaklardır. Powerpoint sunumları ve kayıtlar
5Küçük ölçekli bir yapı olarak metin. Keçik, İ. ve Subaşı, L. (2004). Türkçe Sözlü ve Yazılı Anlatım. (Ed. Canan İleri). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
6Metnin büyük ölçekli yapısı. Öğrenciler ders süresince sunulan yöntemin inceleme birimlerine ilişkin 2 kısa ödev hazırlayacaklardır. Powerpoint sunumları ve kayıtlar. Emeksiz, Z. E. TÖDİL Projesi Anadili Türkçe olan Tek Dilli ve İki Dilli Okul Öncesi ve İlköğretim Çağı Çocuklarında (2;0-9;0) Özgül Dil Bozukluklarını Ölçme ve Değerlendirme Çalışması: TÜBİTAK Proje no: 109K001
7Ara sınavders notları, önerilen kaynaklar.
8Ara Sınav 1
9Metnin küçük ve büyük ölçekli yapılarından hareketle metinsel eylemlerin örneklendirilmesi Powerpoint sunumları ve kayıtlar
10metin üretimiKısa bir uygulama: Öykü üretiminin bilişsel modelleri
11Metin üretme ve kavramanın bilişsel modelleri. Bilişsel modeller tarafından öngörülen potansiyel metin üretimi ve kavrama yaklaşımları. örneğin; Önerilen alt süreçler ve kavrama ışığında üretimi modelleme.
12Metin üretme ve kavramanın bilişsel modelleri çerçevesinde bir uygulama: Hikâye kavrama, hikaye üretme ve karşılıklı ilişkileri. Öyküleyici metinlerde metinsel ilişkileri belirtme: Bir amaç ilişkisi çalışması.Bilişsel psikolojinin söylem modelleri tarafından tanımlanan süreçlerle bu bilgiyi birleştirmeye çalışır ve kavrama ve üretim arasındaki olası ilişkiyi sınamak için bu bilgiyi kullanır. örneğin, öykü üretiminin bilişsel modelleri çerçevesinde küçük uygulamalarda bulunulmaktadır. örneğin, kavrama ve üretimde seçme ve nedensel geçici sıralama gibi hususlar örneklendirilerek açıklanmaktadır.
13İlköğretim çağı çocuklarında Anlatı ve Açıklayıcı Metin Yazımının Karşılaştırılması: Gelişimsel Bir Paradoks. Berman, Ruth A., Nir-sagiv, B. (2007). Comparing Narrative and Expository Text Construction Across Adolescence: A Developmental Paradox. Discourse Processes, 43 (2), 79-120
14öğrenci sunumlarıders notları, önerilen kaynaklar.
15Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım7010
Laboratuar
Uygulama110
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev120
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar120
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati133
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması134
Derse Özgü Staj
Ödev110
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler114
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)112
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)115
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok